«Είμαστε εμείς τα χρώματα που δεν Ξέρουν εποχή Τα σιωπηλά πουλιά που κρύβουνε την Αλήθεια, μέσα στον κελαϊδισμό τους»

Ο άνθρωπος που είναι βίαιος, προσπαθεί να γίνει μη βίαιος. Μπορεί να του πάρει δέκα χρόνια ή και όλη την υπόλοιπη ζωή του για γίνει μη βίαιος, αλλά εν τω μεταξύ σπέρνει τους σπόρους της βίας. Υπάρχει λοιπόν το γεγονός της βίας και το μη γεγονός, η μη βία, που είναι το αντίθετο.  Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει σύγκρουση. Ο άνθρωπος προσπαθεί να γίνει κάτι. ¨όταν μπορέσετε να αποδιώξετε το αντίθετο, όταν δεν προσπαθείτε να γίνετε μη βίαιος, τότε μπορείτε να αντιμετωπίσετε κατά πρόσωπο πραγματικά τη βία, τότε έχετε την ενέργεια που δεν εξανεμίζετε μέσα από τη σύγκρουση με το αντίθετο. Τότε έχετε την ενέργεια, το πάθος, ν’ αποκαλύψετε «αυτό που είναι». Αγαπητοί μου, Η συνεννόηση είναι πάρα πού δύσκολη υπόθεση, αλλά αυτό που είναι ακόμα πιο σημαντικό από τη συνεννόηση είναι η επικοινωνία: Να επικοινωνήσουμε πάνω σε αυτό το πρόβλημα, δηλαδή να έχουμε την πρόθεση να παρατηρήσουμε, να μάθουμε, να ανακαλύψουμε και οι δύο μας, την ίδια στιγμή, στο ίδιο επίπεδο. Μόνο τότε υπάρχει επικοινωνία μεταξύ δύο ανθρώπων, που πάει πέρα από τη συνεννόηση. Προσπαθούμε να κάνουμε και τα δύο, δεν αποκαθιστούμε απλώς τη συνεννόηση, αλλά ταυτόχρονα προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε πάνω σε αυτό το πρόβλημα. Αυτό δεν είναι προπαγάνδα, δεν προσπαθούμε να σας καθυποτάξουμε ή να σας πείσουμε ή να σας επηρεάσουμε, αλλά σας ζητάμε να παρατηρείτε. Τώρα, βλέπω ότι δεν είναι δυνατό να παρατηρήσω, να δω πραγματικά και άμεσα «αυτό που είναι», όταν υπάρχει το αντίθετο. Το ιδανικό είναι η αιτία της αντίφασης και συνεπώς της σύγκρουσης. Όταν είστε θυμωμένος και λέτε «δεν θα έπρεπε να είμαι θυμωμένος», αυτό το «δεν θα πρέπει» γεννά μια αντίφαση και συνεπώς υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα στο θυμό και στον ισχυρισμό ότι δεν θα έπρεπε να είμαι θυμωμένος. Για να δεχθείτε το θυμό σας και να έχετε επίγνωση του θυμού σας, για να δείτε τη σημασία του, χρειάζεστε ενέργεια και αυτή η ενέργεια εξανεμίζεται μέσα από τη σύγκρουση και το κυνήγι του αντιθέτου. Μπορείτε, λοιπόν, να εγκαταλείψετε ταχέως το αντίθετο. Αυτό είναι πολύ δύσκολο, γιατί το αντίθετο δεν είναι μόνο το ιδανικό αλλά και η διαδικασία μέτρησης και σύγκρισης. Όταν δεν υπάρχει σύγκριση, δεν υπάρχει αντίθετο. Έχουμε εκπαιδευτεί και διαμορφωθεί να συγκρίνουμε, να μετράμε τον εαυτό μας με βάση τον ήρωα, «εκείνο που θα έπρεπε να είναι». Τότε έχετε την ενέργεια, τη ζωτικότητα να παραμερίσετε την αντίφαση που γεννιέται από το αντίθετο. Για να είναι κανείς ελεύθερος από τη διαδικασία της σύγκρισης, απαιτείται πειθαρχία και αυτή η πειθαρχία έρχεται με την ίδια την πράξης της κατανόησης της ματαιότητας του αντιθέτου. Για να παρατηρήσει κανείς αυτό από πολύ κοντά, για να δει την όλη δομή και φύση αυτής της σύγκρουσης, αυτή η ίδια πράξη του κοιτάγματος απαιτεί πειθαρχία. Πειθαρχία σημαίνει μάθηση και εμείς εδώ μαθαίνουμε -  δεν καταπνίγουμε, δεν προσπαθούμε να γίνουμε κάτι, δεν προσπαθούμε να μιμηθούμε, να συμμορφωθούμε. Αυτή η πειθαρχία είναι εκπληκτικά εύπλαστη, ευαίσθητη. Ο καθένας από εμάς εξετάζει τώρα αυτή τη σύγκρουση. Είπαμε ότι γεννιέται μέσα από το αντίθετο. Το αντίθετο είναι «μέρος αυτού που είναι». Το αντίθετο είναι και αυτό «αυτό που είναι». Και επειδή ο νους δεν μπορεί να καταλάβει ή να λύσει «αυτό που είναι» δραπετεύει προς «εκείνο που θα έπρεπε να είναι». Όταν τα έχετε παραμερίσει όλα αυτά, τότε ο νους παρατηρεί από πολύ κοντά «αυτό που είναι», που είναι βία. Λοιπόν, τι είναι αυτό το πράγμα που ονομάζουμε βία; Όταν δεν υπάρχει αντίθεση στη βία, όταν είστε πραγματικά πρόσωπο με πρόσωπο με αυτό το γεγονός, υπάρχει τότε βία, υπάρχει σύγκρουση. Όταν καταλαβαίνουμε αυτή τη σύγκρουση, τότε «αυτό που είναι», είναι η αλήθεια και η παρατήρηση της αλήθειας, είναι εκείνη που ελευθερώνει το νου από «αυτό που είναι». Υπάρχει, επίσης, πολλή θλίψη στη ζωή μας και δεν ξέρουμε πώς να της δώσουμε ένα τέλος. Το τέλειωμα της θλίψης είναι η αρχή της σοφίας. Αν δεν γνωρίζουμε τι είναι η θλίψη, αν δεν καταλάβουμε τη φύση και τη δομή της, δεν θα γνωρίσουμε τι είναι αγάπη, γιατί για μας η αγάπη είναι θλίψη, πόνος, ευχαρίστηση, ζήλια. Όταν ο άντρας λέει στη γυναίκα του ότι την αγαπά, ενώ την ίδια στιγμή είναι φιλόδοξος αυτή η αγάπη δεν έχει κανένα νόημα. Μπορεί ένας φιλόδοξος άνδρας να αγαπήσει; Μπορεί ένας ανταγωνιστικός άνθρωπος να αγαπήσει; Και όμως μιλάμε για αγάπη, για τρυφερότητα, για το τέλειωμα του πολέμου, τη στιγμή που είμαστε ανταγωνιστικοί, φιλόδοξοι, τη στιγμή που αναζητούμε τη δική μας προσωπική επιτυχία, πρόοδο κλπ. Όλα αυτά φέρνουν θλίψη. Μπορεί να τελειώσει η θλίψη; Μπορεί να πάρει ένα τέλος, όταν καταλαβαίνετε τον εαυτό σας που πραγματικά είναι «αυτό που είναι». Τότε καταλαβαίνετε γιατί έχετε θλίψη, είτε αυτή η θλίψη είναι αυτολύπηση ή φόβος μη μείνετε μόνος ή η κενότητα της ζωής σας ή η θλίψη που έρχεται όταν εξαρτάστε από κάποιον άλλο. Και όλα αυτά είναι μέρος της ζωής μας. Όταν τα καταλάβουμε όλα αυτά, ερχόμαστε σε ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα, το θάνατο. Όταν ο νους είναι ελεύθερος από το φόβο, τότε τι είναι θάνατος; Γερατειά με όλες τις σκοτούρες τους: αρρώστια, απώλεια μνήμης, ένα σωρό αδιαθεσίες, ο φόβος των γηρατειών. Σε αυτή τη χώρα όλοι οι γέροι, αποκαλούνται νέοι. Μια γυναίκα στα ογδόντα της αποκαλείται κορίτσι. Οι άνθρωποι φοβούνται και όπου υπάρχει φόβος δεν υπάρχει κατανόηση. Όταν υπάρχει αυτολύπηση, η θλίψη δεν έχει τέλος. Λοιπόν τι είναι θάνατος; Ο οργανισμός έρχεται σε ένα τέλος, προφανώς. Ο άνθρωπος ζει ενενήντα χρόνια και αν οι επιστήμονες ανακαλύψουν κάποιο φάρμακο, θα μπορούσε να φτάσει τα εκατό πενήντα – ένας Θεός ξέρει γιατί να θέλει να ζήσει κανείς εκατό πενήντα χρόνια έτσι όπως ζούμε! Αλλά ακόμα και τότε, ακόμα και αν ζήσετε εκατό χρόνια, ο οργανισμός φθείρεται, γιατί ζούμε εντελώς λαθεμένα: σε σύγκρουση, φόβο, ένταση, σκοτώνοντας ζώα και ανθρώπινα όντα. Τι χάος που κάναμε τη ζωή μας! Έτσι, τα γηρατειά γίνονται κάτι τρομακτικό. Και όμως, ο θάνατος υπάρχει πάντα: για το νέο, για το μεσήλικα και για το γέρο. Τι εννοούμε να πεθαίνει κανείς, εκτός από το φυσικό θάνατο, που είναι αναπόφευκτο; Υπάρχει ένα βαθύτερο νόημα στο θάνατο από το ότι ο φυσικός οργανισμός φτάνει σε ένα τέλος. Είναι το τέλος που έρχεται ψυχολογικά – το «εγώ», το «εσύ» που φτάνουν απότομα σε ένα τέλος. Το «εγώ», το «εσύ» που συσσώρευσε γνώση, υπέφερε, έζησε με μνήμες ευχαρίστησης και πόνου, με όλα τα βάσανα του γνωστού, με τις ψυχολογικές συγκρούσεις, με τα πράγματα που δεν κατάλαβε, τα πράγματα που θέλησε να κάνει κανείς και δεν τα έκανε. Η ψυχολογική πάλη, οι μνήμες, η ευχαρίστηση, οι πόνοι – όλα αυτά παίρνουν τέλος. Ποτέ δεν φοβάται κανείς το άγνωστο. Φοβάται μήπως το γνωστό πάρει τέλος. Το γνωστό, δηλαδή το σπίτι σας, η οικογένεια σας, η γυναίκα σας, τα παιδιά σας, οι ιδέες σας, τα έπιπλά σας, τα βιβλία σας, τα πράγματα με τα οποία ταυτίσατε τον εαυτό σας. Όταν αυτά χαθούν νιώθετε εντελώς απομονωμένοι, μοναχικοί, και αυτό φοβάστε. Αυτό είναι μια μορφή θανάτου και αυτό είναι ο μόνος θάνατος. Βλέποντας το αυτό – όχι θεωρητικά αλλά πραγματικά – βλέποντας ότι φοβάται κανείς μη χάσει όλα όσα απέκτησε ή δημιούργησε ή όλα για όσα δούλεψε, αναρωτιέται: «δεν είναι άραγε δυνατό να πεθαίνει κανείς ψυχολογικά κάθε μέρα ως προς όλα όσα έχει ζήσει»; Μπορεί κανείς να πεθαίνει κάθε μέρα, έτσι ώστε ο νους να είναι φρέσκος, νέος και αθώος καθημερινά; Μόνον ο νους που πετάει καθημερινά όλα τα φορτία του, που τελειώνει κάθε πρόβλημα, κάθε μέρα, μόνο αυτός είναι ένας αθώος νους. Τότε η ζωή έχει ένα εντελώς άλλο νόημα. Τότε μπορεί να ανακαλύψει κανείς τι είναι αγάπη. Προφανώς η αγάπη δεν είναι ευχαρίστηση. Όπως είπαμε η ευχαρίστηση φέρνει πόνο, γιατί η ευχαρίστηση, όπως και ο φόβος, είναι διαδικασία της σκέψης. Αν η αγάπη είναι διαδικασία της σκέψης, είναι τότε αγάπη; Οι περισσότεροι από εμάς είναι ζηλιάρηδες, ζηλόφθονοι και όμως μιλάμε για αγάπη. Ο ζηλόφθονος νους μπορεί να αγαπήσει; Όταν λέει κανείς ότι αγαπά, αυτό είναι αγάπη; Ή ο νους προστατεύει τη δικιά του ευχαρίστηση, που είναι σκέψη; Και μαζί με αυτό έρχεται το πρόβλημα του έρωτα. Γιατί κάναμε τον έρωτα τόσο μεγάλο ζήτημα; Γιατί ο έρωτας έγινε ένα τέτοιο πρόβλημα;  Από ότι φαίνεται, τα πάντα περιστρέφονται γύρω από αυτόν, όχι μόνο τώρα αλλά και στο παρελθόν. Έγινε τόσο σημαντικό πράγμα στη ζωή. Γιατί; Θα θέλατε να το ανακαλύψετε, παρακαλώ; Δεν προσφέρουμε μια γνώμη, εξετάζουμε. Έγινε τόσο κολοσσιαία σημαντικός, πρώτο επειδή διανοητικά είμαστε άνθρωποι από δεύτερο χέρι. Ξέρουμε τι έκαναν και το κάνουν άλλοι, επαναλαμβάνουμε όσα άλλοι έχουν πει – θεωρητικοποιούμε. Αυτό δεν είναι διανοητική ελευθερία που σημαίνει ελευθερία από τη σκέψη. Είμαστε δεμένοι από τη σκέψη και η σκέψη είναι πάντοτε παλιά, ποτέ δεν είναι νέα. Διανοητικά λοιπόν δεν υπάρχει ελευθέρια με τη βαθιά έννοια της λέξης, γιατί η σκέψη δεν μπορεί ποτέ να φέρει αυτή την ελευθερία. Διανοητικά είμαστε δεμένοι και συναισθηματικά είμαστε τόσο χυδαίοι, άσχημοι, μελοδραματικοί, υποκριτές. Στη ζωή, λοιπόν, έχουμε χάσει κάθε ελευθερία εκτός από τον έρωτα. Αυτό είναι, προφανώς το μόνο ελεύθερο πράγμα που έχετε. Και μαζί με αυτό πάει η ευχαρίστηση, η εικόνα που δημιούργησε η σκέψη για την πράξη, και αναμασάμε αυτή την εικόνα, αυτή την ευχαρίστηση, όπως η αγελάδα μηρυκάζει το φαΐ της ξανά και ξανά. Αυτό είναι το μόνο πράγμα στο οποίο είστε πραγματικά ελεύθεροι σαν ανθρώπινα όντα. Οπουδήποτε  αλλού δεν είστε ελεύθεροι γιατί είστε αιχμάλωτοι της ευχαρίστησης και της ευθύνης της ευχαρίστησης, δηλαδή της οικογένειας. Αν όμως αγαπούσατε αληθινά την ελευθερία, γιατί είστε αιχμάλωτοι της ευχαρίστησης και της ευθύνης της ευχαρίστησης, δηλαδή της οικογένειας. Αν όμως αγαπούσατε αληθινά την οικογένεια, τα παιδιά, αν τα αγαπούσατε αληθινά με την καρδιά σας νομίζετε πως θα είχατε έστω και μια μέρα πολέμου; Η ασφάλειά σας βρίσκεται στην ευχαρίστηση και συνεπώς σε αυτή την ασφάλεια υπάρχει πόνος, θλίψη και σύγχυση. Και έτσι στα πάντα., ακόμα και στον έρωτα υπάρχει πόνος, μαρτύριο, ζήλια, εξάρτηση. Το μόνο από τα πράγματα που έχετε στο οποίο νιώθετε ελεύθεροι, έγινε και αυτό σκλαβιά. Βλέποντας λοιπόν όλα αυτά – πραγματικά, όχι λεκτικά, όχι πλανεμένοι από την περιγραφή, γιατί η περιγραφή δεν είναι ποτέ το πράγμα που περιγράφεται – βλέποντας τα με τα μάτια σας, την καρδιά σας, με το νου σας με πλήρη προσοχή, θα γνωρίσετε τι είναι αγάπη. Και ακόμα θα γνωρίσετε τι είναι ζωή. Ο Δρ. Γιώργος Πισιάρας είναι Ιατρός – Παραψυχολόγος , (Πρόεδρος Παγκύπριου Ομίλου Παραψυχολογίας).