Εßχα την τýχη και τη χαρÜ να παραστþ πρüσφατα σε μια ιδιωτικÞ προβολÞ της νÝας ταινßας του Κýπριου σκηνοθÝτη και παραγωγοý ταινιþν ΜιχÜλη ΠαπÜ που ζει και δημιουργεß στα τελευταßα χρüνια στην Κýπρο μετÜ τις μεγÜλες επιτυχßες του στο Λονδßνο.
Η ταινßα Þταν για μÝνα μια μεγÜλη Ýκπληξη, τüσο üσον αφορÜ το σενÜριο üσο και τη σκηνοθεσßα και την παραγωγÞ, που Þταν üλα δουλειÜ δýο μüνο ανθρþπων: του ΜιχÜλη και της Σοýζαν ΠαπÜ.
Προτοý δω την ταινßα, υπÝθεσα πως το σενÜριο θα βασιζüταν στο γνωστü μýθο του ΟμÞρου που στο Ýπος του «Οδýσσεια» μας περιγρÜφει τις περιπÝτειες του ΟδυσσÝα μÝχρις üτου επιστρÝψει στην πατρßδα του ΙθÜκη. Η σýλληψη üμως του σεναρßου εßναι εντελþς διαφορετικÞ. ΑφορμÜται μεν απü τον Τρωικü Πüλεμο και μια απü τις περιπÝτειες του ΟδυσσÝα με τον Κýκλωπα Πολýφημο, αλλÜ η ιστορßα οδηγεßται σε εντελþς Üλλα μονοπÜτια, γßνεται σýγχρονη με πολλÝς προεκτÜσεις, συμβολισμοýς και μηνýματα, που πηγÜζουν απü τη σýγχρονη Κýπρο και τη ζωÞ των σýγχρονων Κυπρßων.
Ταυτüχρονα η ταινßα κατορθþνει με Ýμμεσο επαγωγικü τρüπο να μεταδþσει στα παιδιÜ ιστορικÝς γνþσεις για τον αρχαßο ελληνικü πολιτισμü.
Οι πρωταγωνιστÝς της ταινßας εßναι τρßα σýγχρονα Κυπριüπουλα: ο ΟδυσσÝας (ΧρÞστος Μιχαηλßδης), ο ΣοφοκλÞς (ΧρÞστος ΜαρκÜτζης) και η Χλüη (Ντßνα Καπßτση).
Κι ενþ σε πρþτη θÝαση το Ýργο φαινομενικÜ φαντÜζει ως παιδικü με τις περιπÝτειες τριþν παιδιþν ýστερα απü τη συνÜντησÞ τους με τον Κýκλωπα, με μια προσεκτικüτερη ματιÜ η ταινßα προβληματßζει τον θεατÞ για τις αλÞθειες και την πραγματικüτητα της σýγχρονης κυπριακÞς κοινωνßας, η οποßα χαρακτηρßζεται απü τον υπερκαταναλωτισμü, τον αρχοντοχωριατισμü και την επßδειξη πλοýτου, που η ταινßα με τρüπο υπαινßσσεται.
Παρüτι η ταινßα εßναι παιδικÞ, εßναι ταυτüχρονα ανατρεπτικÞ. ΑνÜμεσα στα Üλλα ανατρÝπει και την επικρατοýσα παραδοσιακÞ Üποψη üτι τα παιδιÜ πρÝπει πÜντοτε να υπακοýουν στους μεγÜλους. Αντßθετα, προτεßνει üτι σε μερικÝς περιπτþσεις οι μεγÜλοι πρÝπει να υπακοýουν στα παιδιÜ (σκηνÝς στην Πλατεßα Ελευθερßας).
Ιδιαßτερα εντυπωσιÜζεται ο ανυποψßαστος θεατÞς απü τη χρÞση της νÝας ψηφιακÞς τεχνολογßας στην παραγωγÞ της ταινßας, χÜρη στην επιδεξιüτητα του ΜιχÜλη και της Σοýζαν να αξιοποιοýν τα μεγÜλα πλεονεκτÞματα της νÝας τεχνολογßας, απü Ýνα μικρü στοýντιο εργασßας εξοπλισμÝνο με τα αναγκαßα σýγχρονα μηχανÞματα. Τα εντυπωσιακÜ ηχητικÜ και οπτικÜ εφÝ δßνουν την εντýπωση üτι η παραγωγÞ εßναι πολυδÜπανη και üτι η επεξεργασßα της Ýγινε στα μεγÜλα και πολυτελÞ κινηματογραφικÜ στοýντιο του Χüλιγουντ, παρÜ το γεγονüς üτι ο προûπολογισμüς της Þταν συντηρητικüς. Αυτü σημαßνει να εßσαι απü τη μια Ýνας εμπνευσμÝνος δημιουργüς και απü την Üλλη να κατÝχεις την τÝχνη, τις γνþσεις, την εμπειρßα και την επιδεξιüτητα αξιοποßησης σωστÜ της πολýπλοκης διαδικασßας παραγωγÞς μιας σýγχρονης κινηματογραφικÞς ταινßας.
Εκεßνο üμως που πραγματικÜ καθηλþνει τον θεατÞ εßναι ο Κýκλωπας, το τερÜστιο μÜτι του στο κÝντρο του μετþπου και οι συνεχεßς μεταμορφþσεις του: εßναι μικρüς, μεγαλþνει, γßνεται τερÜστιο τÝρας, αλλÜ και πÜλι μικραßνει þστε να χωρεß στον κüρφο ενüς παιδιοý. Το μÜτι του Κýκλωπα δεν εßναι ακßνητο και απαθÝς. Αντßθετα κινεßται και αντιδρÜ προς üλες τις κατευθýνσεις σαν Ýνα φυσιολογικü μÜτι, χωρßς να φαßνεται καθüλου üτι εßναι ψεýτικο. Και αυτü κατορθþθηκε ýστερα απü πολλÝς και επßπονες προσπÜθειες και μεγÜλη επÝνδυση χρüνου (κρÜτησε τρßα χρüνια η διαδικασßα συμπλÞρωσης της ταινßας), αξιοποιþντας για πρþτη φορÜ την σýγχρονη τεχνολογßα για Ýνα τÝτοιο επßτευγμα σ’αυτü τον τομÝα.
Οι εξωτερικÝς σκηνÝς της ταινßας γυρßστηκαν με μαεστρßα στην Κýπρο απü τον ßδιο τον σκηνοθÝτη, προβÜλλοντας τις φυσικÝς ομορφιÝς της πατρßδας μας: τα βουνÜ, τις θÜλασσες με τα δαντελωτÜ ακρογιÜλια, τα ιστορικÜ μνημεßα, τις πλαζ και τις τουριστικÝς εγκαταστÜσεις μας. ΑρκετÝς σκηνÝς üμως εßναι εσωτερικÝς και γυρßστηκαν μÝσα στον κινηματογρÜφο ΑΚΡΟΠΟΛ που μετατρÜπηκε σε στοýντιο για τις ανÜγκες της ταινßας.
Ο Κýκλωπας, üπως τον Ýπλασε η φαντασßα του ΜιχÜλη ΠαπÜ, δεν εßναι Ýνα αποκρουστικü τÝρας. Εßναι Ýνας Üνθρωπος, με υπερφυσικÝς δυνÜμεις üταν θυμþνει, με Ýνα αντß δýο μÜτια, ο οποßος üμως εßναι πολý συμπαθητικüς και καλοκÜγαθος. Δεν εßναι μοχθηρüς, σκληρüς, απÜνθρωπος και εκδικητικüς. Γßνεται Ýνα με τα παιδιÜ, γßνεται φßλος και παßζει μαζß τους, εμπιστεýεται και αγαπÜ τον μικρü ΟδυσσÝα και γßνεται πειθÞνιο üργανü του, Ýνα παιχνßδι στα χÝρια του.
ΜÝσα απü τη νÝα ταινßα του «Ο μικρüς ΟδυσσÝας και ο Κýκλωπας» ο ΜιχÜλης ΠαπÜς ξεφεýγει απü τη μÝχρι τþρα ενασχüλησÞ του με τις δραματικÝς ταινßες, τις συμβολικÝς, εικονοκλαστικÝς και εικαστικÝς αναπαραστÜσεις που χαρακτηρßζουν τις προηγοýμενες παραγωγÝς του και που Üφησαν το στßγμα τους στον ευρωπαúκü και παγκüσμιο κινηματογρÜφο.
Για πρþτη φορÜ δοκιμÜζει να ασχοληθεß με την παιδικÞ ψυχÞ, γρÜφει Ýνα σενÜριο στην ΕλληνικÞ και με ζωντανοýς διαλüγους στην ομιλοýμενη απü τα παιδιÜ σÞμερα κυπριακÞ διÜλεκτο χωρßς να καταλÞγει στα Üκρα. Εßναι μια ανÜλαφρη, ευχÜριστη ιστορßα, με χιοýμορ και σκωπτικÞ κριτικÞ διÜθεση, που κρýβει üμως πßσω της πολλÜ μηνýματα τÝμνοντας συμπεριφορÝς και κοινωνικÝς ακρüτητες. Και τα κατÜφερε με μεγÜλη επιτυχßα.
Η φωτογραφßα της ταινßας εßναι εξαßρετη (διευθυντÞς φωτογραφßας εßναι ο Μßνως ΠαπÜς, γιος του σκηνοθÝτη που διαπρÝπει στην ΑμερικÞ, καθþς και ο ßδιος ο ΜιχÜλης ΠαπÜς), τα χρþματα και οι εικüνες φυσιολογικÜ, αντανακλþντας το πλοýσιο κυπριακü φως και τα χαρακτηριστικÜ κυπριακÜ χρþματα.
Η σκηνοθετικÞ φαντασßα και εφευρετικüτητα του ΜιχÜλη ΠαπÜ αντικατÝστησε τους σýγχρονους τεχνικοýς εξοπλισμοýς (με πολλοýς και Ýξυπνους τρüπους) στο γýρισμα απαιτητικþν σκηνþν και Ýδωσε εξαßρετα αποτελÝσματα. Οι σκηνÝς στην Πλατεßα «Ελευθερßας» καθηλþνουν και μας θυμßζουν επικÝς κινηματογραφικÝς παραγωγÝς του Χüλλυγουντ.
Εßναι φανερü üτι ο ΜιχÜλης ΠαπÜς κατÝβαλε μεγÜλη προσπÜθεια στην εκπαßδευση των χαρισματικþν παιδιþν, þστε η υποκριτικÞ τους στην ταινßα να φθÜσει σε υψηλÜ επßπεδα. Και τα τρßα παιδιÜ Ýπαιξαν για πρþτη φορÜ το ρüλο ηθοποιοý σε κινηματογραφικÞ παραγωγÞ και η απüδοσÞ τους ξεπÝρασε κÜθε προσδοκßα. Απü τους νÝους ηθοποιοýς που παßζουν στην ταινßα ξεχωρßζει η Μαρßα ΜιχαÞλ που απÝδωσε εξαιρετικÜ το ρüλο της μητÝρας του ΟδυσσÝα, καθþς και ο ΑντρÝας ΝικολαÀδης ως Κýκλωπας που κÜνει την πρþτη του εμφÜνιση στον κινηματογρÜφο και κυριολεκτικÜ μας καθηλþνει κερδßζοντας τις καρδιÝς μας.
Η ταινßα θα εßναι σýντομα Ýτοιμη για προβολÞ στις αßθουσες του κινηματογρÜφου ΑΚΡΟΠΟΛ. Συνιστοýμε üπως τη δουν παιδιÜ üλων των ηλικιþν, αλλÜ και μεγÜλοι üλων των κοινωνικþν τÜξεων.
Με την ευκαιρßα αυτÞ επιθυμþ να τονßσω üτι η ταινßα παρÜχθηκε με τους προσωπικοýς πüρους των δημιουργþν, οι οποßοι στριμþχθηκαν και ταλαιπωρÞθηκαν πολý, και μüνο η αγÜπη τους για την τÝχνη του κινηματογρÜφου, το πεßσμα και η πλÞρης αφοσßωση σ’αυτü που κÜνουν, Ýκαναν εφικτÞ τη συμπλÞρωσÞ της.
ΜετÜ την προβολÞ και καταξßωση της ταινßας, προσδοκοýμε üτι οι αρμüδιες υπηρεσßες της κυπριακÞς πολιτεßας θα συνδρÜμουν ουσιαστικÜ, þστε να καλυφθεß σημαντικü μÝρος της δαπÜνης παραγωγÞς της και üτι θα προβοýν στις αναγκαßες διευθετÞσεις για συμμετοχÞ της σε διεθνÞ φεστιβÜλ κινηματογρÜφου, προβÜλλοντας ταυτüχρονα τον πολιτισμü μας, τις φυσικÝς ομορφιÝς της πατρßδας μας, αλλÜ και το καλλιτεχνικü επßπεδο των Κυπρßων δημιουργþν.
*ΚαθηγητÞς Επικοινωνßας και ΜΜΕ Πανεπιστημßου Λευκωσßας ΙδρυτÞς και πρþτος Πρüεδρος του Συμβουλßου ΠαραγωγÞς Ταινιþν.
